Blaasproblemen komen regelmatig voor bij het konijn. De belangrijkste oorzaak is het eten van te veel biks en te weinig groenvoer.

Normaal is het konijn erg zindelijk, ze hebben een toiletplaats in het hok en poepen en plassen alleen daar. Ze gaan zelfs vaak “op de bak” als je een kleine kattenbak in het hok zet. Normale urine is bruin tot geel en meestal wat troebel door de altijd wat aanwezige calcium-oxalaat kristallen. Als het konijn last heeft van zijn blaas is hij meestal niet zindelijk meer, hij plast overal in en buiten het hok. Soms is de urine ook wat rood gekleurd door bloedbijmenging. Rode urine betekent echter niet altijd een blaasontsteking. Na het eten van bepaalde groenten (bijv. bietjes) of door hormooninvloeden kan het konijn kleurstoffen (porfyrines) uitscheiden in de urine.
Onderzoek: Als uw konijn dus rode urine heeft, is het belangrijk om door middel van urineonderzoek het onderscheid tussen bloed en kleurstoffen te maken. Hiervoor kunt u met wat verse urine langskomen op de dierenartspraktijk. De urine wordt dan door de dierenarts met een speciale stick en onder de microscoop onderzocht.

We kijken dan naar:

  • Leukocyten (ontstekingscellen): deze horen er niet in te zitten
  • De zuurgraad: deze is hoog bij het konijn
  • Glucose: zit normaal niet in de urine, komt voor bij suikerziekte en nierschade
  • Eiwitten: er zit normaal een klein beetje eiwit in de urinec Bloed: normaal zit er geen bloed in de urine
  • Soortelijk gewicht: hieraan is te zien of de urine geconcentreerd is. Bij teveel drinken door nierproblemen is het soortelijk gewicht laag.
  • Onder de microscoop zien we eventueel bloedcellen, bacteriën en kristallen.

Urine is op te vangen door het konijn enige tijd in bijv. een (katten)reismand te zetten met een kapot geknipte vuilniszak als bodembedekking en verder alleen een bakje water om vervuiling van het plasje te voorkomen. U kunt de urine langs brengen in een schoon potje, let hierbij op zeepresten e.d..

Oorzaken van bloed in de urine:

  • Bacteriële blaasontsteking: dit is naast gruis de meest voorkomende oorzaak voor bloed in de urine. De behandeling is ongeveer twee weken antibiotica en de eerste dagen een pijnstiller om de blaas tot rust te brengen. Ook is het belangrijk dat er veel groen voer gegeten wordt, hier zit meer vocht in waardoor de blaas gespoeld wordt.
  • “Blaasgruis”: als een konijn te veel biks eet, krijgt het teveel calcium binnen dat vervolgens in de urine wordt uitgescheiden in de vorm van calcium-oxalaat kristallen. Er kan zoveel gruis in de blaas aanwezig zijn dat dit door middel van buikpalpatie te voelen is. Door een bijkomende bacteriële ontsteking kan het gruis stenen gaan vormen. Als er te veel gruis in de blaas zit (bij afdraaien van de urine mag er maximaal 10% van de urine sediment zijn) moet deze onder sedatie gespoeld worden. Daarna moet het voer aangepast worden om recidief te voorkomen : geen biks, veel hooi en groenvoer.
  • Blaasstenen: bij een niet op antibiotica reagerende blaasontsteking moet aan stenen gedacht worden. Op een röntgenfoto zijn deze stenen duidelijk te zien omdat het calcium-oxalaat vergelijkbaar is met bot op de foto. Is er een steen aanwezig dan moet deze door middel van een operatie verwijderd worden. Daarna wordt de blaas goed gespoeld om alle restjes gruis ook mee te verwijderen zodat er niet meteen weer op het litteken in de blaaswand een nieuwe steen gevormd gaat worden. Ook de voeding moet aangepast worden.
  • Nierproblemen: een konijn met nierproblemen drinkt en plast erg veel.
    Oorzaak is meestal een bacteriële ontsteking die opgekropen is vanuit de blaas. Bij herhaalde problemen gaat de nier verbindweefselen en uiteindelijk verschrompelen, het nierweefsel kan nu niet meer herstellen. Nierproblemen zijn ook bij het konijn door middel van bloedonderzoek vast te stellen.
  • Blaas of baarmoedertumoren: treedt er geen verbetering op na de antibiotica en is er op de foto geen steen te zien dan moeten we gaan denken aan tumoren. Zeker bij voedsters ouder dan vier jaar komen vaak baarmoeder- tumoren voor. Soms zijn ze door palpatie te voelen maar meestal is er een echo of een kijkoperatie nodig om de diagnose te stellen. Zeker 50% van de vrouwtjes > 4 jaar hebben in ieder geval kleine gezwelletjes in de baarmoeder die bij groeien problemen kunnen gaan geven ( met name veel buikpijn). Om dit te voorkomen is het verstandig om vrouwtjes met een half jaar te laten steriliseren.

Gelukkig gaat het meestal om een simpele blaasontsteking, die goed met antibiotica te behandelen is. Ook gruis kan met een juiste voeding aangepakt worden. Geef het konijn maximaal 25 gram/ kg lichaamsgewicht biks per dag (een konijn kan overigens ook prima zonder biks), onbeperkt hooi en veel gevarieerd groenvoer. Een knaagsteen hoort absoluut niet in een konijnenhok thuis, hier zit namelijk veel teveel calcium in. Zorg daarom voor andere knaagmogelijkheden zoals karton en wilgentakjes.