Een steeds vaker voorkomend gebitsprobleem bij de kat is FORL. We zien het op de praktijk bij katten van alle leeftijden en bij alle rassen, soms al bij dieren van pas een jaar oud. De laesies geven pijn en ongemak bij uw huisdier en zorgen er door afwijkend kauw gedrag voor dat er ook op andere plaatsen in de bek problemen ontstaan. Een enkele keer vertoont een kat duidelijk afwijkend eetgedrag maar meestal zijn deze FORL's een toevalsbevinding bij het lichamelijk onderzoek bij bijvoorbeeld de jaarlijkse enting. Katten zijn meesters in het verbergen van pijn en laten dit vaak nog niet zien in afwijkend eetgedrag.

Voor mensen is het daarom vaak moeilijk te begrijpen dat een vaak nog erg jonge kat die alleen brokjes eet en soms zelfs nog gepoetst word tandsteen en ‘gaatjes” heeft.

De volledige naam van FORL is een hele mond vol, maar wat betekent het nu precies:

  • Feline: geeft aan dat het om een aandoening bij katten gaat
  •  Odontoclasticshe: odontoclasten (cellen die tandweefsel opeten/ afbreken) spelen een rol bij het ontstaan van de beschadigingen.
  •  Resorptief: betekent oplossend
  •  Laesie: een laesie is een defect of beschadiging.

Een betere Nederlandse benaming zou tandhalslaesie zijn. De odontoclasten breken actief tandweefsel af op de tandhals waardoor hier een beschadiging ontstaat. De tandhals is de overgang van wortel (in de kaak) naar kroon (zichtbare deel van de tand).

FORL is niet helemaal hetzelfde als cariës bij de mens. Bij cariës is er sprake van tandbederf door inwerking van bacteriën, enzymen en bepaalde zuren. Bij FORL is er actieve afbraak van weefsels. Speciale dental brokken en eventueel poetsen van de tanden kan het ontstaan van FORL dus niet voorkomen .Het probleem begint namelijk in de kaak waar brokken en tandenborstel niet bij kunnen komen. De precieze oorzaak van het ontstaan van de tandhalslaesies is nog niet bekent, het is dus moeilijk om ze te voorkomen.

De diagnose is in eerste instantie soms moeilijk te stellen. De laesies beginnen vaak net onder het tandvlees, het tandvlees wordt hierdoor roder en gezwollen, waardoor de laesie eerst niet te zien kan zijn. Als de laesie groter word komt deze meestal wel onder het tandvlees uit, waardoor hij zichtbaar wordt.

Door het maken van dentale röntgen foto's tijdens een gebitsbehandeling is er wel een goed beeld te krijgen van het gedeelte van de kiezen dat zich buiten het directe zicht bevind. Bij 70% van de katten waar op het eerste gezicht niks aan de hand lijkt te zijn bij een gebitsbehandeling (verwijderen tandsteen en polijsten) geeft een dentale röntgen foto aan dat bij 1 of zelfs meer elementen sprake is van FORL.

  Forl1
FORL afgedekt met tandsteen

Forl2
Zichtbare FORL zonder tandsteen


De laesies zijn erg pijnlijk (bedenk hoe het voelt om zelf een gaatje te hebben) waardoor de kat op den duur vaak wel slechter gaat eten of moeilijker gaat kauwen. Bij uitgebreide tandvleesontstekingen gaat de kat vaak ook uit zijn bekje stinken (door de grote hoeveelheid bacteriën die onder het gezwollen tandvlees aan het rommelen zijn) of eventueel zelfs kwijlen. Door de ontsteking van het tandvlees en het vaak toch afwijkend kauwen (vaak probeert de kat met de andere kant te eten) ontstaat er tandsteen op de andere elementen. Deze tandsteen en ontsteking van het tandvlees kan bij de niet met FORL aangetaste kiezen weer voor aantasting van de wortels zorgen.

De behandeling bestaat uit het trekken van de aangetaste elementen. De laesies zo groot dat het element niet te behouden is. Zo wordt ook voorkomen dat naastliggende kiezen aangetast worden. Bij tijdig in grijpen worden gezonde elementen niet door de ontsteking aangetast. Op termijn kan er eventueel wel in meerdere elementen een FORL ontstaan.

Op het moment wordt er veel onderzoek gedaan naar het ontstaan van en de beste behandeling van FORL. Weerstand, hoeveelheden vitamine D en calcium en verschillende virusinfecties zouden een rol kunnen spelen. Hopelijk word het in de toekomst mogelijk om ook preventief wat aan deze vervelende aandoening te doen.