Wat is pododermatitis?
Pododermatitis, wat ontsteking van de huid aan de voet betekent, zien we regelmatig bij zowel het konijn als de cavia. Bij de cavia zien we problemen vaak aan de voetzooltjes, omdat deze er gezwollen en misvormd uit kunnen zien (dit wordt ook wel eens "bumble foot" genoemd).
Bij het konijn zien we de problemen vaker rond de hakken.
Pododermatitis treed meestal op aan de achterpootjes omdat deze meer worden belast. Bacteriën uit de omgeving zorgen door infectie voor ontsteking van de huid en de onderliggende weefsels. Meestal zijn deze mild, maar als deze lang bestaan of bij ernstige gevallen kan er zelfs een ontsteking van het bot ontstaan.

Om dit te voorkomen is het belangrijk om regelmatig de onderzijde van de pootjes van je huisdier te controleren. In milde gevallen zal de huid wat kaler en roder zijn. In ernstigere gevallen treed er meer zwelling en roodheid op en zijn er vaak wondjes / wonden met korsten onder de voeten en/of op de hak aanwezig. Verder zal het dier eventueel minder bewegen, minder eten omdat hij niet lekker in zijn vel zit of zelfs duidelijk kreupel lopen.

Hoe ontstaat nu pododermatitis?
Overmatige druk op de voetjes / hakken door wat voor reden dan ook kan kale plekken en eeltvorming geven. Als de huid vervolgens ook beschadigd (dit kunnen hele kleine wondjes zijn) kunnen omgevingsbacteriën voor een infectie zorgen waardoor een pododermatitis ontstaat.
Reden voor het ontstaan van overmatige druk is meestal een combinatie van verschillende factoren. Denk hierbij aan:

  • Zwaarlijvigheid.
  • Te weinig bewegen door bijvoorbeeld een te kleine kooi, maar ook bijvoorbeeld het seniorkonijn wat door stijfheid of andere problemen minder makkelijk beweegt.
  • Gedrag, bijvoorbeeld veel stampvoeten bij een dominant konijn.
  • Bodembedekking: ruwe bodembedekking in de kooi of buiten veel op de stenen lopen. Helaas zijn er ook nog konijnen / cavia's die op een tralie / rooster zitten. Dit is erg slecht voor de pootjes.
  • Vochtige bodembedekking zorgt voor verweking van de huid. Deze is daardoor vatbaarder voor infectie met bacteriën. Dit kan komen door niet goed / regelmatig verschonen van de kooi. Ouderdomsproblemen kunnen zorgen voor meer plassen of door moeilijker lopen in de urine blijven zitten.
  • Voeding:  foute voeding kan zorgen voor diarree en zo een viezer hok. Te veel voeding geeft een te zwaar konijn.

Een juiste voeding, een voldoende groot hok, een gladde bodem met een dikke laag bodembedekking en goede hygiëne kan dus veel problemen voorkomen.

Pododermatitis behandelen
In milde gevallen, als de huid alleen wat licht gezwollen en roder is, is pododermatitis vaak makkelijk te behandelen door aanpassen van de huisvesting. De belasting van de pootjes en daarmee het risico op ontstekingen wordt zo verminderd.
De plekjes kunnen eventueel ingesmeerd worden om de huid zacht en soepel te houden. Honingzalf (Vetramil) kan hier goed voor worden gebruikt, het ondersteunt de huid en is door zijn zuurgraad antibacterieel waardoor het infecties helpt te voorkomen.

Bij ernstigere gevallen is behandeling door de dierenarts nodig. Indien nodig wordt er antibiotica en ontstekingsremmers (deze zijn ook pijnstillend) voorgeschreven. Deze moeten vaak minimaal een week gegeven worden, maar soms is ook een behandeling van enkele weken nodig om dat de infectie / ontsteking dieper gaat dan in eerste instantie lijkt. De wonden moeten schoongemaakt worden en behandeld met wondzalf (meestal kiezen we voor honingzalf). In enkele gevallen is het nodig om de wonden onder narcose op te frissen of zelfs enige tijd te verbinden als het konijn dit toelaat. De behandeling is dan intensief en langdurig. Bij twijfel of het onderliggende bot ook ontstoken is, kan een röntgenfoto worden gemaakt .

Prognose
Milde gevallen reageren vaak erg goed op de aanpassingen in de leefomgeving en lokaal behandelen met zalf.  Blijf wel regelmatig de pootjes controleren want de irritatie kan terug komen. Vaak is dan enkele dagen zalven voldoende om het weer rustig te krijgen.

Bij ernstige gevallen is de prognose slechter. Het is dan vaak moeilijk om de infectie onder controle te krijgen of deze komt steeds snel weer terug. Ook is het mogelijk dat het dier niet mee wil werken aan de behandeling. Als de ontsteking niet op de ingestelde therapie reageert en ook het bot is ontstoken dan kan in enkele gevallen amputatie van de poot of inslapen de enige optie zijn.